कला - साहित्य

‘पञ्चरत्न’ बाछिटासंग्रह र ‘नवमाधुरी’ बाछिटा विशेषांक विमोचित

1609653986.jpeg

काठमाडौं– ‘पञ्चरत्न बाछिटासंग्रह’ र ‘नवमाधुरी’ साहित्यिक पत्रिकाको ‘बाछिटा विशेषांक’ विमोचन गरिएको छ। 

NLG Insurance
agrakhi
Yeti parketing

पञ्चरत्न अहिलेसम्म प्रकाशित दोस्रो बाछिटा संग्रह हो। बाछिटालाई नेपाली साहित्यको नवीनतम विधा मानिन्छ।

‘पञ्चरत्न’ मा खगेन्द्र बस्याल, भरत सिग्देल, केशव बैरागी माइलो, नारद आचार्य सुदामा र मधु घिमिरे गरी पाँच जना स्रष्टाद्वारा रचित ५५५ वटा बाछिटा संकलित छन्।

‘नवमाधुरी बाछिटा विशेषांक’ मा करिब ६ दर्जन स्रष्टाका बाछिटा एवम् बाछिटासम्बन्धी लेख संकलित छन्। यसको सम्पादन सरस्वती शर्मा ‘जिज्ञासु’ र शेषनाथ पौडेलले गरेका हुन्। 

‘पञ्चरत्न’ बाछिटासंग्रहको प्रकाशन मातृभाषा संरक्षण समूह, अमेरिका र ‘नवमाधुरी’ पत्रिकाको प्रकाशन माधुरी साहित्य प्रतिष्ठान कुस्मा, पर्वतले गरेका हुन्।

दुवै कृतिको विमोचन अलंकार प्रतिष्ठानद्वारा शनिबार राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा शिक्षाविद् डा. सदानन्द कँडेल, उपप्रा. शेषनाथ पौडेल, राष्टिय बाछिटा प्रतिष्ठानका सल्लाहकारद्वय सहप्रा. नारायण गैरे र चेतनाथ धमला, बाछिटा प्रतिष्ठान, नेपालका अध्यक्ष खगेन्द्र बस्याल, स्रष्टा भरत सिग्देललगायतले संयुक्त रूपमा गरेका थिए।

कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि डा. कँडेलले वर्तमानमा व्यस्त मान्छेलाई लघुतम साहित्यिक विधाले आकर्षण गरेको बताए। उनले बाछिटाले दिने प्रभावलाई ध्यान दिएर बाछिटाकारले बाछिटा रचना गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

‘पञ्चरत्न’ बाछिटासंग्रह तथा ‘नवमाधुरी’ बाछिटा विशेषांक दुवै कृतिको समीक्षा विशेष अतिथि उपप्रा. पौडेलले गरेका थिए। 

उनले ‘पञ्चरत्न’ कृतिका पाँचैजना स्रष्टाका लेखनगत विशेषता उल्लेख गर्दै संग्रहभित्रका बाछिटाको विषयवस्तु तथा प्रवृत्तिबारे विश्लेषणात्मक मन्तव्य प्रकट गरे। 

संग्रहका बाछिटा पढ्दा निरन्तर पहाड चढेको जस्तो गौरवको अनुभूति भएको भन्दै उनले प्रायः बाछिटा अभिधा शब्दशक्तिभन्दा माथि उठेको र केही बाछिटा लक्षणाबाट पनि उच्च भएर व्यञ्जनाको तहमा पुगेको बताए। 

‘नवमाधुरी’ साहित्यिक पत्रिकाको बाछिटा विशेषांकबारे समीक्षात्मक मन्तव्यमा पौडेलले अग्रज स्रष्टादेखि सिकारु बाछिटाकारसमेतका बाछिटा संकलन भएको उल्लेख गरे। 

उनले नेपाली साहित्यको उन्नयनका लागि निरन्तर योगदान दिएकामा तथा नवीनतम उपविधा बाछिटाको विशेषांक प्रकाशन गरेकामा माधुरी साहित्य प्रतिष्ठान, पर्वत र अध्यक्ष तथा सम्पादक सरस्वती शर्मा ‘जिज्ञासु’ प्रशंसाका पात्र रहेको बताए।

उनले २०७७ साल जेठ २ गते स्रष्टा अमर त्यागीले खगेन्द्र बस्यालको साथ सहयोगमा बाछिटा विधाको औपचारिक आरम्भ गरेको जनाउँदै प्रवर्तनको सात महिनामै यो विधा लोकप्रियताको उचाइमा पुगेको बताए। 

एक महिनाअघि बाछिटाको पहिलो संग्रहका रूपमा ‘त्रिरत्न’ प्रकाशित भएको थियो। बाछिटाकाे  पहिलोभन्दा दोस्रो संग्रह अझ परिष्कृत रूपमा आएको प्रतिक्रिया पौडेलको छ।  

कार्यक्रममा विशेष अतिथिकै रूपमा मन्तव्य दिने क्रममा राष्ट्रिय बाछिटा प्रतिष्ठानका सल्लाहकार सहप्रा. गैरेले नेपाली साहित्यका क्षेत्रमा बाछिटाको भविष्य सुनौलो रहेको बताए। 

प्रवर्तनको सात महिनाभित्रै उल्लेख्य संख्यामा सर्जक देखिनु र कृति प्रकाशन हुनुले पनि यो विधा थप उचाइमा पुग्ने विश्वास उनको छ। 

यस्तै विशेष अतिथिकै रूपमा मन्तव्य दिने क्रममा सल्लाहकार धमलाले हाइकु र बाछिटाको संरचना उस्तै उस्तै लागे पनि बाछिटा पृथक् विधा रहेको विचार व्यक्त गरे। 

प्रेस काउन्सिलका सदस्यसमेत रहेका उनले उपत्यकाबाहिरबाट प्रकाशित र महिला सम्पादक रहेको नवमाधुरी उच्चस्तरीय साहित्यिक पत्रिका रहेको बताए। 

कार्यक्रममा ‘पञ्चरत्न’ का स्रष्टा एवम् राष्ट्रिय बाछिटा प्रतिष्ठान, नेपालका अध्यक्ष बस्यालले कृतिको रचनागर्भको चर्चा गर्दै प्रतिष्ठानका आगामी कार्यक्रमबारे छोटकरीमा प्रकाश पारेका थिए। 

‘पञ्चरत्न’ कै अर्का स्रष्टा सिग्देलले भुटानमा जन्मेर शरणार्थी जीवन बिताउँदै तेस्रो देशको स्थानान्तरणअन्तर्गत अमेरिका पुगेका तीनजना स्रष्टा केशब बैरागी माइलो, नारद आचार्य सुदामा तथा मधु घिमिरेसँग भौतिक रूपमा भेट नभए पनि कृतिमा सहसर्जकका रूपमा आउनुको पृष्ठभूमिबारे स्पष्ट पारेका थिए। 

कार्यक्रममा बाछिटा विधाको उन्नयनका लागि अमूल्य योगदान दिएबापत शेषनाथ पौडेल र अम्बिका धिताललाई ‘पञ्चरत्न’ समूहका तर्फबाट सम्मानपत्र प्रदान गरिएको थियो ।  

राष्ट्रिय बाछिटा प्रतिष्ठानका महासचिव विष्णु भट्टराई ‘विभु’, काठमाडौं विश्वविद्यालयका डा. काशीराज पाण्डे, पत्रकार ओम शर्माले पनि मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए । 

‘पञ्चरत्न’ बाछिटासंग्रहका स्रष्टाहरूका बाछिटाको वाचन अम्बिका धिताल तथा निर्झरिणी बनर्जी जोशीले गरेका थिए भने भवानी पाण्डे, श्याम माकजू, केशव नेपाल, सविता केसी आदिले आआफ्ना बाछिटा वाचन गरेका थिए। 

कार्यक्रममा लक्ष्मी थापा र प्रसिद्ध पराजुलीले पनि मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए। कार्यक्रमको अध्यक्षता अल‌ंकार प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष भारती न्यौपानेले गरेकी थिइन् भने कार्यक्रमको सञ्चालन प्रतिष्ठानकी सहसचिव सावित्रा पाण्डेले गरेकी थिइन्।

कार्यक्रममा आफूहरू बाध्यताले अमेरिकामा रहे पनि नेपाली माटोको बास्ना आउने भएकाले नेपाली भाषाप्रतिको ममता प्रगाढ रहेको जनाउँदै माइलो, सुदामा र घिमिरेले लेखेको पत्र तथा बाछिटाका प्रवर्तक अमर त्यागीले प्रेषित गरेको शुभकामनापत्र पनि वाचन गरिएको थियो।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्