बिहिबार, मंसिर १८, २०७७

विशेष खेलकुद

रियलविरुद्ध बार्सिलोना अर्थात् राज्यविरुद्ध असन्तुष्ट पक्ष

जसले बार्सिलोना र रियल मड्रिड दुवै टिमबाट खेले

1605784606.jpg

काठमाडाैं- विश्वप्रसिद्ध फुटबल क्लब हुन्– बार्सिलोना र रियल मड्रिड। र, निकट प्रतिद्वन्द्वी पनि। यी दुईबीचको सम्बन्धबारे जति व्याख्या गरे पनि कमै हुन्छ। किनभने त्यहाँका दुवै क्लबले फरक आर्थिक, राजनीतिक, सामाजिक र सांस्कृतिक पक्षको नेतृत्व गर्छन्।

relifeinsurance

इतिहासदेखि नै समाजसँग जोडिएका यी क्लब विस्तारै राजनीतिक, सामाजिक र सांस्कृतिक धरोहसमेत बने। सामान्य हिसाबले बुझ्दा ‘फुटबल क्लब बार्सिलोना’ क्याटलान क्लब हो। यसका समर्थक क्याटलोनियन हुन्।

स्पेनको दक्षिण पूर्वी राज्यमा क्याटलोनियन समुदायको बाहुल्य छ। साथै क्याटालोनियाले आफूलाई स्वतन्त्र राज्यका रुपमा बुझ्ने गर्छ।

उनीहरुको दशकौंदेखिको यही बुझाइ केही वर्षअघि (सन् २०१७ मा) स्पेनमा भएको ‘क्याटालोनिया रिफरेन्डम’ मा बदलिएको थियो।

यहाँ सम्झनुपर्ने कुरा के छ भने दुई क्लब र उसको सामाजिक प्रतिनिधित्व बुझ्न क्याटालोनियाको आन्दोलन काफी छ।

बार्सिलोनाबारे बुझिसकेपछि रियल मड्रिडसँग बार्सिलोनाको सम्बन्धबारे बुझ्न धेरै समय खर्च गर्नु पर्दैन। किनभने रियल मड्रिड स्पेनका शासकले चलाएको विश्वकै सम्पन्न टिम हो। यसको लोगोमा समाहित स्पेनिस महारानीको ताजले नै क्लब राजपरिवारप्रति उदार छ भन्ने देखाउँछ।

त्यसैले रियलविरुद्ध बार्सिलोना भन्नुको मतलब राज्यका विरुद्ध असन्तुष्ट पक्षको भिडन्त समान हो। त्यसैले यी दुईबीचको खेललाई ‘एल क्लासिको’ अर्थात् ‘महाभिडन्त’ भनिन्छ।

विश्वका धेरै खेलहरुमा एल क्लासिको बहुचर्चित छ। तर यी दुईको खेलमा फुटबल मात्र समाहित छैन। यो पहिचान र राजनीतिको समेत महायुद्ध हो।

यस्तोमा एउटा क्लबबाट अर्को क्लबमा सिधै जानु भनेको समुद्रमा हामफाल्नु जस्तै हो। तर त्यस्ता धेरै खेलाडी छन्, जसले त्यो जोखिम मोले।

बार्सिलोना र रियल मड्रिड दुवैमा अहिलेसम्म ३० खेलाडीले खेलिसकेका छन्। यसमा कतिपय खेलाडी बिर्सनलायक छन्। कतियप खेलाडी ग्लोबल आइकन भए भने कति खेलाडी व्यापक चर्चामा रहे।

यहाँ बार्सिलोना र रियलबाट खेल्ने १० खेलाडीको चर्चा गरिन्छः 

रोनाल्डो नाजारियो

बार्सिलोनामा सन् १९९६–९७ को सिजन बिताएपछि ब्राजिलियन फिनिसर रोनाल्डो नाजारियोले आफूलाई विश्वकै सर्वोत्कृष्ट खेलाडी दाबी गरे। उनलाई फुटबलमा ‘एल फेनोमेनो’ नामले पनि चिन्ने गरिन्छ। यता सो सिजनको ४९ खेलमा ४७ गोल गरेका ‘एल फेनोमेनो’ले सर बबी रोब्सनको साइडलाई कोपा डेल रे, स्पेनिस सुपरकप र युईएफए कपको जितसम्म पुर्याए।

त्यसपछि इटालीको इन्टर मिलान गएका यी खेलाडी २००२ मा पुनः स्पेन त फर्किए तर नयाँ क्लब थियो राजधानी मड्रिडमा रहेको ‘रियल मड्रिड।’ उनले त्यहाँ भने पाँच वर्ष विताएर १०४ गोल गरे।

सामुयल इ’टो

स्पेनिस क्लब रियल मड्रिडमा सामुयल इ’टोका दिनहरु सम्झन हामीलाई गाह्रो पर्नसक्छ। किनभने १९९८ बाट २००० सम्म उनले मुस्किलले सात खेलमा मात्र अवसर पाए।

तर, क्यामरुनका खेलाडीको बार्सिलोनाको समय भने बिर्सिन नसकिने छ। त्यहाँ उनले क्याटालान क्लबको पाँच सिजनमा १३० गोल स्कोर गरे। जहाँ तीन ला लिगा जिते भने दुईपटक च्याम्पियन्स लिग जिते।

लुइस फिगो

धेरै खेलाडीले बार्सिलोनाबाट सिधै रियल मड्रिडमा आउने हिम्मत गर्दैनन्। रियल मड्रिडबाट पनि बार्सिलोनामा जाने हिम्मत गर्दैनन्। तर लुइस फिगो यस्ता खेलाडी हुन् कि उनले सन् २००० र २००१ मा त्यो सराइ गर्ने हिम्मत गरे। बार्सिलोनाबाट सिधै रियलमा जाँदा क्लबका खेलाडी र समर्थकसँग उनको सम्बन्ध धेरै राम्रो रह्यो।

तर, एक वर्षपछि जब उनी क्याम्प नाउमा फर्किए, त्यो सराइ उनका लागि विवादित बन्यो। त्यसपछि क्याम्प नाउमा भएका एक खेलमा त उनलाई समर्थकले सिक्का, खाली बोतललगायतको वर्षा नै गराए। जसमा सुँगुरको टाउको भएको बोतलको चर्चा धेरै पछिसम्म चल्यो।

‘खेलमा ह्विस्कीको एउटा बोतल मैदानको घाँसमा गाडियो। त्यसमा सुँगुरको टाउको थियो र त्यहाँको वातावरण झन् नरसंहारमा हिँडेका मानिसको जस्तो थियो,’ खेल जीवनबाट संन्यास लिएर पत्रकार बनेका माइकल रबिन्सनले त्यो खेलपछि बीबीसीमा भनेका थिए, ‘मलाई लाग्छ यो मानिसको भित्रि भावनाको छाल हो।’

जाभियर सविओला

फिगोजस्तै सविओला पनि बार्सिलोनाबाट सिधै रियल मड्रिड प्रवेश गरेका खेलाडी हुन्। बार्सिलोनामा २००१ देखि २००४ को लगातार तीन असफल सिजनपछि उनले लोनमा दुई सिजन मोनाको र सेभियामा बिताए। लोनबाट फर्किएर २००७ मा रियल मड्रिड प्रवेश गर्नुअघि एक सिजन बार्सिलोनामा बिताए। रियलमा उनको अनुबन्धन बार्सिलोनाका समर्थकका लागि तितो अनुभव बन्यो।

यता सविओला पनि सान्टियागो बर्नाबेउका फ्लप खेलाडी सावित भए। दुई सिजनमा जम्मा पाँच गोल गरेर पोर्चुगिज क्लब बेनिफिका गए।

जर्ज हागी

जर्ज हागी युरोपका एक उत्कृष्ट मिडफिल्डर मानिन्छन्। त्यो समयमा हागीको योगदान फुटबलको लागि महत्वपूर्ण मानिएको थियो। तर मड्रिड र बार्सिलोनामा उनको करिअर आंशिक रुपमा मात्र सफल रह्यो।

९० को दशकमा दुवै क्लबमा २–२ सिजन बिताउँदा उनले क्लबमा ट्रफीका लागि निरन्तर सहयोग गरे। तर उनको सहयोगले क्लबले ला लिगा ट्रफी जित्न सकेन।

त्यसपछिको सिजनमा उनले इटालियन लिग खेले।

माइकल लौड्रप

फुटबलर माइकल लौड्रपसँग जितको अधिक भोक थियो। ९० को दशकको अघितिर जोहन क्रुफको प्रशिक्षणमा रहेको बार्सिलोनामा लौड्रप स्टार खेलाडी थिए। जहाँ उनले लगातार चार ला लिगा उपाधि जिते।

तर, डच प्रशिक्षक बाहिरिएसँगै उनी निकट प्रतिद्वन्द्वी रियल मड्रिडमा गए। त्यहाँबाट पनि उनले रियललाई पाँच वर्षपछि लिग जिताए। उनी दुईवटा एल क्लासिको ५–० ले जित्दा जित्ने टिममा सहभागी थिए। 

पहिलो खेलमा उनी बार्सिलोनामा थिए भने दोस्रो सिजनमा रियल मड्रिडमा थिए।

लुइस एनरिक

लुइस एनरिकले दुवै क्लबबाट २०० भन्दा धेरै खेलमा सहभागिता जनाएका छन्। तर, उनको वास्तविक निष्ठा कुन क्लबमा छ भन्ने कुरा कहिल्यै बताएनन्।

रियल मड्रिडबाट पाँच सिजन खेल्दै तीन उपाधि जितेपछि उनी सन् १९९६ मा फ्रि ट्रान्सफरमार्फत बार्सिलोना प्रवेश गरे। जतिबेला उनले रियलको सेतो रंगले आफ्नो प्रतिभालाई सम्मान गर्न नसकेको बताएका थिए।

उनी बार्सिलोनामा हिरो बन्ने आशाले आबद्ध बनेका थिए, पछि (२०१४ देखि २०१७) त प्रशिक्षकसमेत बने।

‘मैले आफैंलाई स्टिकर र टेलिभिजनमा देखेँ जहाँ सेतो कपडामा मलाई अजिव देखिइरहेको थियो, ’उनले २०१४ मा मार्कासँग भनेका थिए, ‘मलाई लाग्यो निरो र बैजनी रंग मलाई सुहाउँछ।’

मिक्वेल सोलेर

मिक्लेल सोलेरले बार्सिलोना र रियल मड्रिडका लागि मात्र नखेलेर अन्य दुई सहरका एस्पानोयल र एट्लेटिको मड्रिडमा पनि खेले। सन् १९८३ मा स्पोनोयलबाट खेल केरियर सुरु गरेका उनले १९८८ मा बार्सिलोनामा आबद्ध भए।

क्याटालोनियामा तीन वर्ष विताएका उनले एक वर्ष एट्लेटिको मड्रिडमा खेल्दै बार्सिलोना फर्किए। त्यसको केही समयपछि सेभियामा अनुबन्ध भएका खेलाडी अन्तिममा रियल मड्रिडसम्म पुगे, जहाँ उनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए।

बर्नड स्चुस्टर

‘द ब्लोन्ड एन्जेल’ नाम दिएका बर्नड स्चुस्टर सन् १९८० मा २० वर्षको उमेरमा बार्सिलोना प्रवेश गरे। आठ सिजन बार्सिलोनामा बिताएका उनले ६ मुख्य उपाधि जिते। क्याटालोनियामा उत्कृष्ट लयका बाबजुद स्चुस्टर १९८८ मा बार्सिलोना छोडेर मड्रिडतर्फ लागे। त्यहाँबाट दुई सिजनमा उनले दुई उपाधि जिते।

पछि २००७ मा जर्मन खेलाडी प्रशिक्षकका रुपमा पुनः बार्सिलोना फर्किएर एक घरेलु लिग जिते।

जोसेप सेमिटी

जोसेप सेमिटी बार्सिलोनाका पाँचौ शीर्ष गोलकर्ता समेत हुन्। उनले १९१९ देखि १०३२ सम्मा १८४ गोल गरे।

तर, उनीसँग क्लबको सम्बन्ध राम्रो बन्न नसकेपछि १९३३ मा बार्सिलोना छोडेर मड्रिडमा अनुबन्ध भए। जहाँ उनले दुई वर्ष मात्र बिताए।

उनले सन् १९४४ देखि १९५० सम्म बार्सिलोनाको प्रशिक्षकका रुपमा समेत काम गरे। तर, फेरि उनीसँग क्लबको सम्बन्ध राम्रो बनेन। क्लबले उनलाई मड्रिडको एजेन्ट भई दुई खालको भूमिका खेलेको र अल्फ्रेदो डि स्टेफानोको अनुबन्धन रोकेको आरोप लगायो। डि स्टेफानोलाई रियलले सम्मानका साथ लिने गरेको छ।

धेरै विरोधाभाषका बाबजुद समिटी र जनरल फ्रान्को नजिकका साथी थिए। उनलाई बार्सिलोनाका लेजेन्ड भनेर चिन्ने गरिन्छ। त्यस्तै बार्सिलोनाको क्याम्प नाउ जाने बाटोलाई उनकै नाम दिइएको छ।

(अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूकाे सहयाेगमा विनयज्याेति सापकाेटा)

प्रतिक्रिया दिनुहोस्