शनिबार, चैत १५, २०७६

समाज

मोटरसाइकल दाइजो नपाउँदा बेेहुला आएनन्

मोटरसाइकल दाइजो नपाउँदा बेेहुला आएनन्

जनकपुरधाम– धनुषाको नगराइन नगरपालिका, जटहीकी १९ वर्षीय पूजा सदाको विवाह २५ फागुनका लागि निश्चित भएको थियो। विवाहको लागि उनकी आमा बेचनी सदाले सम्पूर्ण तयारी पूरा गरिसकेकी थिइन्।

२५ गते विहानै जन्तीका लागि मिठाइलगायत अन्य खानेकुरा तयार थियो।

पूजाको विवाहमा सरिक हुन आएका टोल छिमेक सबै खुसी थिए। नयाँ जीवनको सुरुआत गर्ने तयारीमा पूजा पनि हर्षित थिइन्। पन्डाल सजिसकेको थियो। डिजे बाजा बज्दै थियो। सबैजना जन्तीको प्रतीक्षामा थिए ।

तर, न त बेहुला आइपुगे  न जन्ती। अबेर रातिसम्म बाटो कुरेर बसेका केटी पक्ष विवाहका लागि केटा नआएपछि अन्ततः निराश बने। विवाहको लागि केटापक्ष नआउनुको कारण थियाे– दाइजो।

केटा पक्षले  अन्तिम समयमा माग गरेको थप दाइजो केटी पक्षबाट पहिल्यै नपाएपछि जन्ती आएन, विवाह नै रोकियो। यद्यपि विवाहका लागि पहिल्यै तीन लाख रुपैयाँ ऋण लिइसकेको केटी पक्षले केटा पक्षको माग अनुसारको दाइजो दिनका लागि थप तीन दिनको समय माग गरेको थियो।

पूजा दलित समुदायकी हुन्। उनकाे परिवार आर्थिकरूपले कमजोर छ। आमा बेचनीले ऋण काढेर छोरीको विवाहका लागि जोरजाम गरेकी थिइन्। अहिले दाइजोकै कारण छोरीको विवाह रोकिएपछि बेचनी र उनको परिवार बेचैन छ। 

पूजाको विवाह धनुषाकै भुतही बस्ने रोहित सदाका २१ वर्षीय छोरा सुशील सदासँग पक्का भएको थियो। छिनोफानो भई विवाह हुने दिन तय भइसके पनि केटी पक्षले मोटरसाइकल नदिएपछि सुशील विवाह गर्न आउन नमानेका हुन्।

विवाहको लागि अन्य सबै तयारी पूरा गरे पनि मोटरसाइकल दिन पैसाको जोहो गर्न नसकेपछि केटापक्ष विवाह गर्न नआएको पूजाकी आमा बेचनी बताउँछिन्। “छोरीको विवाहका लागि साहु महाजनसँग चर्को ब्याजमा तीन लाख रूपैयाँ ऋण लिएको छु,” बेचनी भन्छिन्, “मोटरसाइल दिन नसकेपछि उनीहरू विवाह गर्न आइदिएनन्। ठूलो समस्या परेको छ।”

“मोटरसाइकल नदिने हामीले भनेका थिएनौं, तीन दिनको समय मात्र मागेका थियौं,” उनले थपिन्, “साइतमा विवाह गरिहालौं, मोटरसाइकलका लागि तीन दिन रुक्नुस् भनेर केटापक्षलाई भनेका थियौं। तर, उनीहरूले मानेनन् ।

मोटरसाइकलकै कारण विवाह रोकिएपछि पूजा भने 'जे भयो राम्रै भयो भन्छिन्'। "मोटरसाइकल नपाएर विवाह नै रोक्ने घरमा मेरो विवाह भइदिएको भए म त्यहाँ सुरक्षित हुनसक्ने थिएन।  पछि थप दाइजो मागेर मलाई यातना दिनसक्थे।"

उनी भन्छिन्, "अब बिना दाइजो विवाह गर्छु भनेर माफी मागे पनि म त्यस्तो केटासँग विवाह गर्दिन । जे हुनु थियो भइहाल्यो। तर, दाइजोको लोभ गर्ने केटासँग विवाह नगर्दा नै बेस।”

अब दाइजोको कारण विवाह गर्न नमानेका केटापक्षलाई कानुन अनुसार कारबाही गराउन पहल गर्ने पूजा बताउँछिन्।

नगराइन नगरपालिकाकी उपमेयर रञ्जु साह पूजालाई न्याय दिलाउन प्रयास भइरहेेको बताउँछिन्। “केटापक्षले विवाह रोकेर गैरकानुनी काम गरेको छ, केटीलाई हामीले न्याय दिलाउँछौं,” साहले भनिन्।

आगामी दिनमा कुनै पनि स्थानीय तहमा यसखाले गैरकानुनी कार्य रोक्न चेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ।

दाइजोको कारण पूजाको विवाह रोकिनु प्रतिनिधि उदाहरण मात्र हो।

तराई–मधेसका जिल्लाहरूमा अझै पनि बालविवाह र दाइजो प्रथा कायमै छ । दाइजोकै कारण महिलामाथि घरेलु हिंसा, कुटपिट, हत्या जस्ता घटनामा  कमी आउन सकेको छैन।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्