शुक्रबार, चैत २८, २०७६

समाचार

सिक्टाको कछुवा गति : १३ वर्षमा ६० प्रतिशतमात्रै काम

1583471568sikta_ayojana_damm_and_nahar_4.JPG
सिक्टा आयोजनाको ड्याम

भैरहवा। २०६३ माघदेखि निर्माण सुरु भएको राष्ट्रिय गौरवको बहुप्रतिक्षित आयोजना सिक्टा सिंँचाइ अहिलेसम्म पूरा हुन सकेको छैन।२०६३ माघदेखि निर्माण सुरु भएको राष्ट्रिय गौरवको बहुप्रतिक्षित आयोजना सिक्टा सिंँचाइ अहिलेसम्म पूरा हुन सकेको छैन। ४५.२५ किलोमिटर लामो पश्चिमी नहर र ५३ किलोमिटर पूर्वी नहरबाट पानी लगेर बाँकेलाई हराभरा बनाउने योजनाको काम निकै सुस्त छ।

२५ अर्ब रूपैयाँ लागतमा निर्माणाधीन आयोजना सम्पन्न भए बाँकेको ४२ हजार हेक्टर क्षेत्रफल सिञ्चित हुने थियो। आयोजना प्रमुख लोकबहादुर थापाका अनुसार अहिलेसम्म आयोजनाको ६० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ। उनले नेपाल समयसँग भने, ‘पश्चिमी नहर सकिएको छ। पूर्वी नहरमा मुहानदेखि ४५ किलोमिटरको काम सकिएको छ।’

पश्चिमी नहरबाट ५० क्युमेक्स पानी ल्याउने र त्यसबाट ३३ हजार हेक्टर क्षेत्रमा सिँचाइ गर्ने योजना छ। यसैगरी पूर्वी नहरबाट १५ क्युमेक्स पानी ल्याउने त्यसबाट ९ हजार हेक्टर क्षेत्रमा सिँचाइ गर्ने लक्ष्य छ। आयोजनामा करिब २० वटा कम्पनीले काम गरिरहेका छन्।

सिक्टाको मुख्य बाँध अगैयामा छ। उक्त बाँधमा १८ वटा गेट बनाइएको छ। आयोजना सुरु हुनुअघि नै नहर ठाउँ–ठाउँमा भत्किएपछि गुणस्तरको प्रश्न उठेको थियो। महालेखा परीक्षक कार्यालयको प्रतिवेदनले समेत सिक्टा सिँचाइ आयोजनाको तटबन्ध भत्कनुको मुख्य कारण कमसल निर्माण सामग्री भएको उल्लेख गरेको छ।

कमसल निर्माण सामग्री प्रयोग भएका कारण आयोजनाको तटबन्ध भत्किएको महालेखापरीक्षकको कार्यालयको प्रतिवेदनमा स्पष्ट उल्लेख गरेको छ। नहरको १७ देखि ३५ किलोमिटर खण्डको केही स्थानमा तटबन्ध भत्केको, निर्मित सबैजसो ‘एक्विडक्ट’का ‘विङ वाल’हरुको लम्बाइ र उचाइ कम भई पानी लिकेज भएको, नहरको वेड फुटेको, सर्भिस रोड भत्किनुका साथै खाल्डाखुल्डी परेको, नहरको स्लोप फुटेको र नहर लाइनिङ गर्न प्रयोग गरिएका स्ल्याबमा क्षति भएको देखिएको थियो।

नहर निर्माण गर्दा प्रयोग गरिएको माटोलगायत निर्माण सामग्रीको गुणस्तर परीक्षण गर्ने काम परामर्शदाता, निर्माण व्यवसायी र आयोजना प्रमुखको भए पनि उनीहरुले मिलेमतो गरी परीक्षण नगरेका कारण बाँध भत्किएको महालेखाको ५६औं वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा पनि यससम्बन्धी मुद्दा विचाराधीन छ।

काममा ढिलाइ हुँदा स्थानीय निराश छन्। सूर्य ढकालले भने, ‘कामको गति हेर्दा अझै वर्षाै लाग्छ जस्तो छ। हाम्रो पालामा पानी आउला जस्तो छैन।’

बाँके क्षेत्र नम्बर १ बाट संघीय संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने सांसद महेश्वरजंग गहतराजले राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाको रुपमा रहेको सिक्टा सिँचाइ आयोजना समयमै पूरा गर्नुपर्ने बताए। उनले भने, ‘हाम्रो क्षेत्रमै रहेको यो आयोजना समयमै पूरा हुनुपर्छ। यसले बाँकेको कृषि उत्पादनमा महत्वपूर्ण योगदान दिनेछ।’

प्रतिक्रिया दिनुहोस्