सोमबार, साउन २६, २०७७

समाचार

‘प्रेमी’हरु पर्खिंदै इटहरीको बुढासुब्बा

1581668131IMG_20200213_153101.jpg

इटहरी । आज प्रेम दिवस । प्रेम दिवसमा सबैभन्दा मन पराइने प्रदेश १ को गन्तव्य हो– धरानको बुढासुब्बा मन्दिर । बुढासुब्बामा प्रेम जोडी पुग्न भ्यालेन्टाइन डे नै भने आउनु पर्दैन । हरेक दिन प्रेम जोडीहरु बुढासुब्बामा झुम्मिन्छन् र बाँसमा नाम लेख्छन् । बाँसमा नाम लेखिएको बारेमा एक लोकप्रिय नेपाली गीत नै छ–

आजै गई बुढासुब्बा लेखौँ नाम बाँसैमा
कति बस्नु म तिमी आउने आसैमा...

सविन राईले गाएको यो गीतमा वर्णन गरिएको बुढासुब्बा धरानमा मात्रै छैन, इटहरीमा पनि छ । २०५५ पुस १३ बाट विधिवत् उद्घाटन भएको यो मन्दिरको इतिहास भने त्यो भन्दा पुरानो भएको पुजारी बताउँछन् । विगत दुई दशकदेखिका पुजारी डम्बर समाल मगरका अनुसार यो मन्दिरमा धेरै पहिलेदेखि पूजाआजा हुन्थ्यो ।

‘थुप्रै अघिबाटै यहाँ माटो उठाएर पूजा हुन्थ्यो,’ ६८ वर्षे मगर भन्छन्, ‘पूजाको चलन धरानकै बुढासुब्बा जस्तो एकै हो । यो पनि पुरानो बुढासुब्बा हो ।’ इटहरीको बुढासुब्बामा सुँगुर र कुखुराको बलि दिइन्छ । ‘हाम्रो मन्दिरमा बुचा र भुनि सुँगुर बलि दिन्छ,’ पुजारी मगरले भने, ‘भाले र पोथी कुखुरा पनि दिइन्छ ।’ इटहरीको बुढासुब्बामा हरेक वैशाख १५ मा मेला लाग्छ ।

हिन्दू, बौद्ध र किराँतीहरुले साझा पूजा गर्ने बुढासुब्बाको नाममा इटहरी २ मा बुढासुब्बा चोक बनेको छ । धरानमा जस्तै इटहरीको बुढासुब्बामा नियमित पूजाआजाका साथै प्रेमीहरुले बाँसमा नाम लेख्छन् । शुक्रबार र शनिबार धेरैको भिड हुने पुजारी मगर बताउँछन् । धेरैलाई जानकारी नभएर इटहरीको बुढासुब्बाको नाम चल्न नसकेको पुजारी मगर बताउँछन् । भन्छन्, ‘यहीँको तालतलैयामा धेरै मान्छे आउँछन् । तालतलैया नजिकै रहेको बुढासुब्बामा भने आँउदैनन् ।’

बुढासुब्बा भन्नासाथ धरानको भन्ने आम बुझाइले इटहरीको गुमनाम भएको इटहरी–२ का वडाध्यक्ष हर्क मगर बताउँछन् । इटहरीमा तत्कालिन मेयर हुँदा हालका प्रदेश सांसद सर्वध्वज साँवा लिम्बुले बुढासुब्बाको औपचारिक उद्घाटन गरे पनि प्रचार अभाव भएको मगरले बताए ।

‘इटहरीको बुढासुब्बा मन्दिर पुरानो हो तर सामुदायिक वन क्षेत्रमा भएकोले स्थायी संरचना निर्माणमा बाधा हुन्छ’, वडाध्यक्ष मगरले भने, ‘यहि कारणले पूर्वाधारमा लगानी हुन सकेन र प्रचार पुग्न हुन सकेन ।’

इटहरी–२ का युवा नेता लोचन पौडेल इटहरीको बुढासुब्बाले धरानको जस्तै ‘प्रेमी’हरु पर्खिरहेको टिप्पणी गर्छन् । प्रचार अभावमा ओझेलमा परेको उनको भनाइ छ । इटहरीको तालतलैयामा वार्षिक पाँच लाख बढी आगन्तुक आए पनि बुढासुब्बामा भने त्यसको एक तिहाइ पनि नपुग्ने पौडेलको दुखेसो छ ।

‘धार्मिक, सांस्कृतिक र प्रेमिल हरेक कोणमा बुढासुब्बाको आकर्षण देखिन्छ,’ इटहरीको चर्चित पर्यटकीय गन्तव्य तालतलैयाको ‘विकास तथा संरक्षण समिति’का संचार संयोजक समेत रहेका पौडेल भन्छन्, ‘तर, बुढासुब्बा भन्नासाथ धरानमामात्रै छ भन्ने आम धारणाले गर्दा इटहरीको ओझेलमा छ ।’

प्रतिक्रिया दिनुहोस्