बिहिबार, कात्तिक १३, २०७७

Happy Dashain
कला - साहित्य

‘प्राज्ञिक संस्थालाई नेकपाको भ्रातृ संगठन बनाउन खोजियो’ 

बिन्दुकुमार थापा 

1602464913.JPG

सांस्कृतिक क्षेत्र, साहित्यिक क्षेत्र तथा प्राज्ञिक क्षेत्रलाई संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यनुरुप प्रतिष्ठान तथा बोर्ड गर्ने अवधारणा छ। यसैक्रममा प्रदेश सभाबाट विधेयक बनेर गठनको क्रममा रहेको गण्डकी प्रज्ञा प्रतिष्ठान र चलचित्र विकास बोर्ड, गण्डकी प्रदेश गठनको प्रक्रियामा छन्।

पोखरा प्रज्ञा प्रतिष्ठान (महानगरस्तरीय) गठन भएको छ तर यसको गठन प्रक्रिया तथा नियुक्तिको विषयलाई लिएर अहिले विवादित बनेको छ। नेपाली कांग्रेसको शुभेच्छुक संस्था नेपाल सांस्कृतिक संघले २०७७ असोज २२ मा महानगरपालिका प्रमुखलाई ध्यानाकर्षण पनि गराएको छ। चलचित्र जाँचपास समिति (सेन्सर बोर्ड), गण्डकी प्रदेश गठन हुने क्रममा छ।

लोकतन्त्रको स्थापनापछि नेपाली कांग्रेसको तत्कालीन सरकारले नेपालमा केन्द्रीयस्तरको प्राज्ञिक समिति गठन गर्ने प्रक्रियामा, नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठान, नेपाल संगित तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठान र नेपाल ललितकला प्रज्ञा प्रतिष्ठान तत्कालीन संस्कृति मन्त्री डा. मीनेन्द्र रिजालको नेतृत्वमा गठन भएको थियो।

२०६७ सालमा गठित यी प्रतिष्ठानहरुमा सम्पूर्ण अधिकार आफूमा हुँदा हुँदै पनि प्रतिपक्ष दलको एवं राजनीतिक सहमतिको महत्वलाई कांग्रेसले ध्यानमा राखेको थियो। 

३ वटै प्रतिष्ठानमा तत्कालीन प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेबाट पनि प्रतिनिधित्व हुने गरी प्राज्ञ सभा गठन गरिएको थियो। जसको उदाहरण संगीत नाट्य प्रतिष्ठानमा नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट कुलपतिमा अमर गुरुङ र उपकुलपति प्रचण्ड मल्ल, प्राज्ञ सदस्य कविता आले र मिथिला शर्माको नियुक्तिले स्पष्ट पार्दछ। उहाँहरु साविक नेकपा एमालेमा आवद्ध हुनुहुन्थ्यो। 

यसरी प्राज्ञिक क्षेत्रलाई बौद्धिक, सक्षम, समावेशी र उपलब्धी मुलक बनाउनु पर्छ भन्ने अवधारणलाई वर्तमानमा गण्डकी प्रदेश अन्तर्गत गठन हुन लागेको माथि उल्लेखित प्रतिष्ठानहरुमा नेकपाको सर्वपक्षीय, सहमति विरोधी सोच र एकात्मकवादी कार्यशैलीले प्रदेशको बौद्धिक क्षेत्र, सास्कृतिक क्षेत्र, साहित्यिक क्षेत्र तहसनहस हुँदै छ।

त्यति मात्र नभएर यी बौद्धिक र प्राज्ञिक प्रतिष्ठानहरुलाई नेकपाको भातृ संस्थाको रुपमा गठन गर्ने, कार्यकर्ता भर्ती केन्द्रको रुपमा प्रयोग गर्न खोज्ने यो गलत नियतलाई तत्काल बन्द गरी प्राज्ञ छनौट समिति समावेशी र सर्वपक्षीय प्रज्ञिक थलोको रुपमा स्थापित गर्नुपर्दछ। अत प्राज्ञ तथा विकास बोर्डको अवधारण तथा मर्मअनुरुप गठन गर्न मसम्बन्धित स्थानीय तथा प्रदेश सरकारको ध्यानार्कषण गराउन चाहन्छु। 

(कांग्रेसबाट निर्वाचित प्रदेश सभा सदस्य थापाले असोज २५ गते प्रदेश सभा बैठकमा विषेष समय लिएर राखेको भनाइ)
 

प्रतिक्रिया दिनुहोस्